Deze pagina gaat over wat er verandert in de bovenbouw (vanaf schooljaar 2030-2031). Wil je weten wat er verandert in de onderbouw met de invoering van de nieuwe kerndoelen vanaf 2027? Kijk dan hier.
Een nieuw curriculum
De vernieuwing van het Nederlandse curriculum is in volle gang. Niet alleen de kerndoelen voor de onderbouw (vmbo 1-2 en havo/vwo 1-3), maar ook de examenprogrammas voor de bovenbouw (vmbo 3-4 en havo/vwo 4-6) worden geactualiseerd.
De huidige examenprogramma's zijn 20 jaar geleden ontwikkeld en niet meer van deze tijd. Actuele kennis, inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen ontbreken. Na de actualisatie sluiten de examenprogramma’s beter aan bij de wereld waarin leerlingen nu opgroeien. Hoe ziet de planning van de komende jaren eruit?
Kunst en cultuur & Mens en maatschappij
Op 29 oktober 2026 organiseerde het SLO een uitgeversbijeenkomst voor de nieuwe concept-examenprogramma’s voor kunst en cultuur en mens en maatschappij. Daar was LAMBO uiteraard bij.
- Hier lees je wat de belangrijkste verschillen zijn tussen de huidige en nieuwe examenprogramma's voor geschiedenis.
- Hier lees je wat er verandert voor de kunstvakken - dat is helaas wat minder helder dan bij geschiedenis. Het wordt vooral wachten op de eerste conceptsyllabus.
Nu deze conceptexamenprogramma's bekend zijn, zullen dit schooljaar (2026-2027) de conceptsyllabi worden ontwikkeld. In schooljaar 2027-2028 volgt de fase van beproeven. In deze fase geven leraren, leerlingen en schoolleiders feedback op de bruikbaarheid en uitvoerbaarheid van de programma's. Daarna worden de conceptexamenprogramma's waar nodig aangepast. De definitieve conceptexamenprogramma's worden in september 2028 opgeleverd. De eerste examens zullen worden afgenomen in 2032 voor vmbo en havo en in 2033 voor vwo. Dat betekent dat het eerste cohort leerlingen (inclusief nieuwe LAMBO-boeken) start in september 2030. Zie hiervoor het tijdpad van het CvtE.
Tot die nieuwe programma's in werking treden, blijven de huidige eindtermen en syllabi gelden.
Tijdpad
De herziening van de examenprogramma's gebeurt in verschillende fasen en tranches. Alle vakken in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs zijn onderverdeeld in vier tranches. De examenprogramma's voor deze vakken worden op verschillende momenten ingevoerd en hebben ieder een eigen tijdpad. Een overzicht van de vakken per tranche en de hierbij horende planning staat in de tabel hieronder.
LAMBO heeft lesmethodes voor de vakken CKV, beeldende vorming, dans, theater, filosofie, literatuur en geschiedenis. Deze vakken vallen onder Tranche 3.
| Tranche | Oplevering definitieve conceptexamenprogramma's | Voorbereidingsjaren op invoering examenprogramma's | Start eerste cohort leerlingen | Afname centrale examen o.b.v. nieuwe examenprogramma's |
| Tranche 0: SE + CE Wiskunde vmbo | Sept 2025 | 2025-2027 | Sept 2027 | 2029 |
| Tranche 1: SE + CE: Nederlands, Engels, Duits, Frans, Spaans, Grieks, Latijn, Fries (vmbo-gl/tl, h-v), Wiskunde maatschappij, Natuur en techniek voor h-v (wiskunde E&M, N&G, N&T). SE: Maatschappijleer, NLT, O&O, Italiaans, Chinees, Fries, Gecijferdheid voor vwo (wiskunde C&M). | Sept 2026 | 2026-2029 | Sept 2029 | 2031 (vmbo-havo) 2032 (vwo) |
| Tranche 2: SE + CE: Biologie, Natuurkunde, Scheikunde, Arabisch, Russisch, Turks. SE: Compacte variant van de moderne vreemde talen voor h-v (elementair) | Sept 2027 | 2027-2029 | Sept 2029 | 2031 (vmbo-havo) 2032 (vwo) |
| Tranche 3: SE + CE: Aardrijkskunde, Bedrijfseconomie (h-v), Economie, Filosofie (h-v), Geschiedenis, Beeldende vorming, Dans, Theater, Muziek, Film. SE: CKV, Lichamelijke opvoeding, Bewegen, Sport en maatschappij, Gecijferdheid voor havo (wiskunde C&M). | Sept 2028 | 2028-2030 | Sept 2030 | 2032 (vmbo-havo) 2033 (vwo) |
| Tranche 4: SE + CE: Maatschappijstudies (maatschappijkunde en maatschappijwetenschappen). SE: Informatica, Wiskunde D | Sept 2029 | 2029-2031 | Sept 2031 | 2033 (vmbo-havo) 2034 (vwo) |
LAMBO curriculum proof
Bij LAMBO zullen we de komende jaren onze bovenbouwmethodes voor de vakken CKV, beeldend, dans, film, muziek, theater, filosofie en geschiedenis moeten herzien. Op dit moment zijn alleen de nog vrij abstracte examenprogramma’s bekend. De bijbehorende conceptsyllabi zijn nog in ontwikkeling. Een syllabus vertaalt het examenprogramma concreet naar wat er in het centraal examen (CE) getoetst wordt. Hierin staan de eindtermen en begrippen die leerlingen moeten kennen en de vaardigheden waarover zij moeten beschikken.
Wanneer concrete begrippenlijsten en vaardigheden uit de conceptsyllabi bekend zijn, gaan we natuurlijk direct aan de slag met de herziening van onze eigen lesmethodes - we hebben nu al zin in de ontwikkelingen van mooie, nieuwe uitgaven voor jullie!
De onderbouw: hoe zit dat?
De geactualiseerde examenprogramma's gelden voor de bovenbouw. Voor de onderbouw worden de kerndoelen in een apart traject geactualiseerd. Vanaf augustus 2027 gaan de kerndoelen voor mens en maatschappij (geschiedenis) en de kunstvakken in. Vanaf augustus 2031 wordt hierop gehandhaafd door de onderwijsinspectie. In een aantal van onze onderbouwuitgaven hebben we de nieuwe kerndoelen al verwerkt: GS Compact onderbouw voor geschiedenis en KunstWerken en Basis Beeldende Begrippen voor beeldende vorming. Meer weten over de herzieningen in onze lesmethodes? Ga naar actualisatie kerndoelen of maak gebruik van onze keuzehulp.
Handige links
- LAMBO - Update nieuwe examenprogramma's geschiedenis
- Voor de onderbouw: actualisatie kerndoelen
- SLO - actualisatie van de kerndoelen: het centrale dossier met alle definitieve conceptkerndoelen en toelichtingen.
- SLO - definitieve conceptkerndoelen kunst en cultuur (pdf)
- SLO - definitieve conceptkerndoelen mens en maatschappij (pdf)
- Actualisatiekerndoelen.nl - proces en aan-de-slag-tips
- Actualisatie examenprogramma's kunst en cultuur (bovenbouw)
- Actualisatie examenprogramma's mens en maatschappij (bovenbouw)
- Rijksoverheid - vernieuwen curriculum po en vo